برنامهریزی از صفر برای یک کنکوری چگونه باید انجام شود؟
برنامهریزی از صفر برای یک کنکوری چگونه باید انجام شود؟
فهرست مطالب
- مقدمه
- برنامهریزی درسی چیست و چرا اهمیت دارد؟
- کنکوری چه کسی است و چه شرایطی دارد؟
- اولین قدم؛ بررسی شرایط واقعی دانشآموز
- تعیین نقطه صفر و شروع برنامهریزی کنکور
- شناخت سبک یادگیری دانشآموز و تأثیر آن در موفقیت
- انتخاب منابع مطالعاتی مناسب برای شروع از صفر
- نظارت و پیگیری؛ مهمترین بخش برنامهریزی کنکور
- نقش خانواده در موفقیت دانشآموز کنکوری
- بهترین محیط برای مطالعه دانشآموز کنکوری
- نظر مشاور
- جمعبندی
مقدمه
هنگامی که دانشآموزان میخواهند شروع به برنامهریزی کنکور بکنند، آنها با نگرانی، ابهام و حتی سوالات فراوان همراه هستند.
از سال های گذشته برخی از دانشآموزان برنامه مشخصی داشتهاند، اما اکثر افراد داوطلب به دلایل مختلفی مانند شرایط تحصیلی، تغییر رشته، ضعف در پایه درسی یا نداشتن برنامهای مناسب، فکر میکنند از دیگر افراد عقب ماندهاند و همچنین آنها نمیدانند چگونه و از کجا باید این مسیر را شروع کنند.
در واقع واقعیت این است که در کنکور قبل از اینکه موفقیت به نقطه شروع وابسته باشد، به کیفیت برنامهریزی، استمرار در مطالعه و استفاده صحیح از منابع آموزشی وابسته است.
هر سال اکثر افراد داوطلب در کنکور با وجود اینکه برنامه خود را دیر شروع کردهاند، اما به دلیل داشتن یک مسیر مشخص و اصولی توانستهاند نتایج بسیار خوبی در کنکور و امتحانات نهایی بدست آورند و به نتیجه مطلوب خود برسند.
در مواقعی که دانشآموزان برای برنامهریزی کنکور خود از صفر شروع میکنند، به معنای ساختن یک نقشه راه متناسب با شرایط واقعی هر فرد میباشد.در این مسیر و برنامه، افراد باید توجه ویژهای به عواملی مانند وضعیت تحصیلی، امکانات آموزشی، توانایی ها، نقاط ضعف و اهداف آینده داشته باشند.
هنگامی که دانشآموزان بتوانند این عوامل را به خوبی شناسایی کنند، آنها میتوانند با اطمینان بیشتری به این مسیر ادامه دهند و از آمادگی کامل برخوردار شوند، تا در نهایت قدم به قدم به اهدافشان نزدیک شوند.
برنامهریزی درسی چیست و چرا اهمیت دارد؟
در واقع برنامهریزی درسی فرایندی برای تعیین مسیر مطالعه، مدیریت زمان و مشخص کردن فعالیت های آموزشی در بازههای زمانی مختلف میباشد. بنابراین، هدف اصلی از انجام برنامهریزی این است که دانشآموزان داوطلب بدانند هر روز، هفته و ماه چه اقداماتی باید انجام دهند تا بتوانند به اهداف اصلی خود برسند.
اکثر دانشآموزان تصور میکنند که، برنامهریزی تنها نوشتن چند ساعت مطالعه بر روی یک کاغذ است؛ در صورتی که برای داشتن یک برنامه مطالعاتی استاندارد و مفید باید به شرایط فردی هر دانشآموز دقت شود. از عواملی که باعث میشوند هر فرد به برنامهای متفاوت نیاز داشته باشد میتوان به سطح علمی، ساعات مدرسه، کلاس های جانبی، وضعیت خانوادگی و حتی میزان دسترسی به منابع آموزشی اشاره کرد.
زمانی اهمیت برنامهریزی مشخص میشود که حجم مطالب کنکور و امتحانات نهایی را در نظر بگیریم. احتمال فراموش شدن برخی مباحث، عقب افتادن از برنامه مدرسه و کاهش انگیزه زمانی اتفاق خواهد افتاد که افراد بدون داشتن یک نقشه راه مشخص پیش بروند.
در حالی که، یک دانشآموز زمانی میتواند مسیر پیشرفت خود را به وضوح مشاهده کند و با آرامش بیشتری به مطالعه ادامه دهد که، یک برنامه مناسب داشته باشد. در نتیجه، داشتن یک برنامهریزی استاندارد و مناسب میتواند پلی میان وضعیت فعلی دانشآموزان و اهداف تحصیلی آنها باشد.
زمانی احتمال موفقیت در کنکور و امتحانات نهایی افراد افزایش پیدا خواهد کرد که، این پل محکمتر و دقیقتر طراحی شود.
کنکوری چه کسی است و چه شرایطی دارد؟
امروزه تنها برای فردی که در جلسه کنکور شرکت میکند، از واژه《کنکوری》استفاده نمیشود. در نظام آموزشی جدید، در این مسیر دانشآموزان یازدهم و دوازدهم هم قرار دارند؛ چراکه سوابق تحصیلی و نتایج امتحانات نهایی آنها نقش مستقیمی بر رتبه و نتیجه نهایی کنکور دارد.
امروزه سوابق تحصیلی دانشآموزان نقش پررنگی در پذیرش افراد در دانشگاهها دارد و تقریبا ۶۰ درصد از نتیجه نهایی را تشکیل میدهد. بنابراین، افراد داوطلب باید توجه ویژهای به امتحانات نهایی هم داشته باشند و در ادامه برای آزمون سراسری از آمادگی کامل برخوردار باشند.
در واقع دانشآموز پایه یازدهم اولین قدم جدی خود را در مسیر ساخت سوابق تحصیلی برمیدارد. از طرفی دیگر، دانشآموزان پایه دوازدهم باید علاوه بر اینکه برای امتحانات نهایی آماده شوند، برای آزمون سراسری هم آمادگی داشته باشند. به همین دلیل برنامهریزی کنکور بیشتر از گذشته اهمیت پیدا کرده است.
یک فرد داوطلب باید بتواند تعادل را میان مطالعه برای مدرسه، امتحانات نهایی، آزمون های آزمایشی و آمادگی برای کنکور برقرار کند. به همین دلیل، یکی از مهمترین عوامل موفقیت در این مسیر، استفاده از یک برنامه مطالعاتی اصولی و هدفمند میباشد.
اولین قدم؛ بررسی شرایط واقعی دانشآموز
یکی از وظایف مشاوران تحصیلی، پیش از برنامهریزی کنکور، بررسی شرایط واقعی دانشآموز، محسوب میشود. اکثر برنامههایی ک موفق نیستند، بدون شناخت وضعیت دانشآموز طراحی میشوند.
در اولین قدم باید مشخص کنیم افراد داوطلب در چه شرایطی قرار دارند و سپس متوجه شویم که آیا آن دانشآموز از نظر روحی، آموزشی و خانوادگی برای ورود به برنامه مطالعاتی منظم آمادگی دارد یا خیر.
در این بررسی عوامل مختلفی نقش دارند؛ از جمله این موارد میتوان به شرایط خانوادگی، وضعیت آموزشی، امکانات مالی، منابع مطالعاتی در دسترس، دسترسی به ویدئو های آموزشی، شهر محل زندگی، فاصله تا مدرسه و حتی نوع مدرسهای که دانشآموز در آن تحصیل میکند اشاره کرد.
یکی دیگر از مهمترین عوامل در این مرحله، حمایت عاطفی خانواده است. معمولا دانشآموزی که در محیطی آرام و حمایت کننده زندگی میکند، تمرکز بیشتری بر روی مطالعه دارد و با آرامش بیشتری این مسیر را طی میکند.
هنگام انجام این بررسیها هدف، قضاوت یا مقایسه دانشآموزان نیست؛ بلکه شناخت دقیق شرایط هر فرد کمک میکند تا مشاوران متناسب با آن برنامهای استاندارد و مفید طراحی کنند و هر برنامه مختص به یک نفر باشد تا نتیجه بهتری به همراه داشته باشد.
هر چقدر بیشتر این شناخت دقیقتر شود، برنامه مطالعاتی طراحی شده برای افراد داوطلب هم کاربردی تر و مفید تر خواهد بود.
تعیین نقطه صفر و شروع برنامهریزی کنکور
اکثر دانشآموزان زمانی که تصمیم میگیرند برای کنکور شروع به درس خواندن کنند، بدون اتلاف وقت به دنبال منابع مختلف و ساعت مطالعه بالا میروند؛ در صورتی که در برنامهریزی کنکور مهمترین قدم، این است که دانشآموزان 《نقطه صفر》را مشخص کنند.
منظور از نقطه صفر این است که، افراد داوطلب بدانند دقیقا در چه جایگاهی قرار گرفتهاند و میخواهند از کجا شروع به حرکت کنند. برای اینکه بتوانید نقطه صفر را تعیین کنید، اولین قدم جمعآوری اطلاعات از دانشآموز میباشد.
باید عواملی مانند سطح علمی فعلی، میزان تسلط بر دروس، ساعات مطالعه فعلی، نقاط ضعف و قوت، منابع در اختیار، شرایط مدرسه و حتی زمان های آزاد روزانه مشخص شوند. هنگامی که این اطلاعات را جمعآوری کردید، میتوانید شروع به طراحی یک برنامه استاندارد و واقع بینانه کنید.
در قدم بعدی معمولا نسبت به میزان اجرایی بودن برنامه در روز، میتوان ساعت مطالعه را مشخص کرد. در برخی از مواقع ممکن است یک دانشآموز روزانه دو ساعت مطالعه مفید داشته باشد و برای فردی دیگر روزانه چهار یا پنج ساعت مناسب باشد.
مهمترین نکته در این مرحله این است که باید برنامه از جایی شروع شود که قابل اجرا است، نه تنها روی کاغذ بینقص و زیبا به نظر برسد. پس از شروع شدن برنامه، روند برنامه معمولا تحت نظر مشاوران در بازههای یک یا دو هفتهای بررسی میشود.
عملکرد دانشآموزان در این بازهها ارزیابی شده و در صورتی که نیاز به تغییراتی داشت، در برنامه اعمال میشود. انجام این فرایند موجب بالاتر رفتن ساعت مطالعه و بهبود عملکرد افراد به مرور زمان خواهد شد و مسیر موفقیت در کنکور را دانشآموزان مرحله به مرحله طی میکنند.
شناخت سبک یادگیری دانشآموز و تأثیر آن در موفقیت
تفاوت دانشآموزان در نحوه یادگیری، یکی از موضوعاتی است که در بسیاری از برنامههای درسی نادیده گرفته میشود. باید به این نکته توجه داشته باشید که در این مسیر همه افرادی که داوطلب هستند از یک راه و روش برای یادگیری دروس استفاده نمیکنند و این موضوع در هر فرد متفاوت است. در نتیجه، شناخت سبک یادگیری، نقش بسیار زیادی بر کیفیت مطالعه افراد دارد و میتواند سرعت پیشرفت را سریعتر کند.
برخی از دانشآموزان داوطلب از طریق مشاهده ویدئو های آموزشی بهتر میتوانند مباحث را یاد بگیرند، برخی دیگر از افراد هم با مطالعه کتابها و جزوات و اما گروهی دیگر با حل تمرینات و آموزش دادن مطالب به دیگران میتوانند دروس را به خوبی یاد بگیرند. هنگامی که دانشآموزان روش یادگیری خودشان را بشناسند، بازدهی بیشتری خواهند داشت در کمترین زمان ممکن.
تست کُلب، یکی از ابزارهایی است که برای شناخت این موضوع مورد استفاده قرار میگیرد. با انجام این تست میتوانید به شناسایی سبک یادگیری خود کمک کنید. انجام این تست مشخص میکند هر دانشآموز از چه روشی بهترین بهره را میبرد. سپس با شناخت این تست میتوانید برنامه مطالعاتی متناسب با آن طراحی کنید.
در نهایت مشکلات زیادی که دانشآموزان در یادگیری تجربه میکنند، به دلیل ضعف در توانایی نیست؛ بلکه به دلیل این است که افراد از روش های نامناسب برای مطالعه خود استفاده میکنند. هر اندازهای که دانشآموزان از یادگیری خود شناخت داشته باشند، مسیرشان در کنکور هموارتر و راحتتر خواهد شد.
انتخاب منابع مطالعاتی مناسب برای شروع از صفر
یکی از مهمترین تصمیمهایی که یک دانشآموز کنکوری باید بگیرد، انتخاب یک منابع مطالعاتی است. یکی از تصورات اشتباه افراد این است که فکر میکنند هرچه کتابهای بیشتری داشته باشند، نتیجه آن هم بهتر خواهد بود؛ در صورتی که مهمترین مورد این است که منابع کیفیت خوبی داشته باشد نه تنها زیاد بودن تعداد آنها.
در مرحله اول، به عنوان اصلیترین منبع مطالعه باید کتاب درسی را در نظر گرفت. سوالات در امتحانات نهایی به طور مستقیم از کتاب های درسی طراحی میشوند و اگر دانشآموزان بر متن کتاب تسلط کامل داشته باشند به راحتی میتوانند نمرات بالایی کسب کنند.
برای کاملتر کردن این فرایند، افراد داوطلب میتوانند در کنار کتاب درسی، از کتاب های کمک آموزشی معتبر هم استفاده کنند. معمولا کتابهای کمک درسی به دلیل جامع بودن، داشتن درسنامه، پاسخ های تشریحی و نمونه سوالات پوشش گستردهتری نسبت به سایر جزوات دارند.
البته نکته مهم این است که جزواتی که معلمان میدهند، کم اهمیت نیست؛ بلکه از انجام این کار هدفمان این است که افراد داوطلب از منابعی استفاده کنند که مجموعه ای از نیاز های آموزشی آنان را پوشش بدهد.
ویدئو های آموزشی هم علاوه بر کتابها میتوانند در یادگیری مباحث دشوار نقش بسیار مهمی داشته باشند. برای اینکه دانشآموزان بتوانند مسیر مطالعه را با اطمینان بیشتری طی کنند و نقاط ضعف خود را سریعتر پیدا و برطرف کنند، نیاز به ترکیب صحیح کتابدرسی، کتاب کمکدرسی و آموزشهای ویدئویی دارند.
نظارت و پیگیری؛ مهمترین بخش برنامهریزی کنکور
زمانی که هیچ نظارت و پیگیری منظمی بر برنامههای درسی وجود نداشته باشد، آن برنامه شکست خواهد خورد. برای آغاز مسیر تنها نیاز به نوشتن برنامه است و زمانی که اجرای آن برنامه به صورت مستمر بررسی شود افراد به موفقیت واقعی دست پیدا میکنند.
عملکرد دانشآموزان در یک برنامه استاندارد به صورت هفتگی یا دو هفتهای ارزیابی میشود. هنگامی که افراد این بررسی ها را انجام میدهند میتوانند متوجه این شوند که کدام قسمت ها به خوبی اجرا شدند و کدام موارد نیاز به اطلاح شدن دارند. این فرایند کمک میکند تا مشکلات روی هم انباشته نشوند و دانشآموزان در مسیر اصلی خود بمانند.
در این مرحله، مشاوران تحصیلی نقش بسیار مهمی دارند. علاوه بر بررسی عملکرد، مشاوران تحصیلی میتوانند در انتخاب منابع، مدیریت زمان، افزایش ساعت مطالعه و حل چالشهای آموزشی به دانشآموزان کمک کنند.
همچنین زمانی که یک نفر به برنامه دانشآموزان نظارت داشته باشد، موجب میشود تا مسئولیتپذیری و انگیزه در اجرای برنامه افزایش پیدا کند. تجربههای بدست آمده نشان میدهد که دانشآموزانی که دارای پیگیری منظم و نظارتی مستمر هستند، معمولا در مطالعه ثبات بیشتری دارند و به اهداف خود با احتمال بالاتری دست پیدا میکنند.
در نتیجه، داشتن نظارت صحیح بخشی جدا نشدنی از یک برنامهریزی موفق برای کنکور است.
نقش خانواده در موفقیت دانشآموز کنکوری
هنگام صحبت از موفقیت در کنکور، تقریبا توجه همه به دانشآموزان، مدرسه و مشاور جلب میشود؛ اما واقعیت این است که یکی از مهمترین عوامل موفقیت در این مسیر خانواده محسوب میشود. معمولا افرادی که در یک محیط آرام و حمایتکننده درس میخوانند و مطالعه میکنند، تمرکز بیشتری بر درس خواندن دارند و کمتر فشارهای روانی را تجربه میکنند.
کمک های خانوادهها علاوه بر تهیه کتابهای کمک درسی یا ثبتنام کلاسهای آموزشی، گاهی یک گفتوگوی ساده، ایجاد آرامش در خانه و یا درک شرایط روحی افراد هم میتواند باشد که تاثیر بسیار بیشتری نسبت به هزینههای آموزشی میتواند داشته باشد.
اما مهمترین نکته این است که خانواده های محترم از مقایسه کردن فرزندانشان با دیگر افراد خودداری کنند؛ چراکه این کار نتیجه عکس دارد و باعث میشود انگیزه افراد کاهش پیدا کند. بهترین نقش خانواده بوجود آوردن محیطی آرام و امن برای درس خواندن میباشد.
بهترین محیط برای مطالعه دانشآموز کنکوری
تاثیر محیط مطالعه بر کیفیت درس خواندن، یکی از موضوعاتی است که کمتر به آن توجه میشود. حتی اگر افراد داوطلب از بهترین برنامه ها استفاده کنند اما در محیطی نامناسب باشند بازدهی مطلوبی نخواهد داشت. به همین دلایل است که محیط در مطالعه اهمیت زیادی دارد.
از مهمترین ویژگی های یک محیط مناسب میتوان به نور کافی، تهویه مناسب، میز و صندلی استاندارد و حداقل عوامل حواسپرتی اشاره کرد. بهتر است هنگام مطالعه از تلفن همراه و شبکه های اجتماعی استفاده نکنید تا تمرکزتان را از دست ندهید.
در پایان، مکان درس خواندن دانشآموزان اهمیتی ندارد؛ بلکه مهم این است که در آن محیط بتوانند ساعتهای مفید و باکیفیتی برای مطالعه داشته باشند.
نظر مشاور
من به عنوان مشاور توصیه میکنم، لطفا به دنبال برنامههای پیچیده و عجیب نباشید. تعداد بسیار زیادی از افراد داوطلب مسیر موفقیت خود را با کاهایی ساده اما مستمر ساختهاند.
برنامهای که بیشترین ساعت مطالعه را روی کاغذ داشته باشد، بهترین برنامه کنکور محسوب نمیشود؛ بلکه برنامهای مناسب است که قابلیت این را داشته باشد که اجرا شود. افراد باید از منابع مناسب استفاده کنند و کتاب درسی خود را اولویت قرار دهند. اگر میخواهید از کتاب های کمک آموزشی استفاده کنید، ابتدا مطمئن شوید که آن منبع معتبر است و در صورت نیاز از ویدئو های آموزشی استفاده کنید، در نهایت تحت نظارت یک مشاور با تجربه این مسیر را طی کنید.
همچنین توصیه میکنم در محیطی مناسب مطالعه کنید؛ چه در منزل، چه در کتابخانه و چه در پانسیون های مطالعاتی.
در کنکور موفقیت ناگهانی نیست؛ بلکه نتیجه هزاران تصمیم درست، ساعت ها مطالعه مفید و هدفمند و استمرار در اجرای آن میباشد. اگر هر فرد این مسیر را با صبر و نظر پیش ببرد، در آینده با نتایجی فراتر از تصور خود روبهرو خواهد شد.
جمعبندی
در نتیجه برای شروع برنامهریزی کنکور از صفر باید به سمت یک نقطه مشخص و هدفمند به سمت موفقیت، حرکت کنید. این مسیر را با شناخت شرایط دانشآموزان شروع میکنیم و برای ادامه دادن به آن از انتخاب منابع مناسب، تعیین ساعت مطالعه، نظارت مستمر و اجرای دقیق برنامه استفاده میکنیم.
افراد داوطلب در پایههای یازدهم و دوازدهم باید توجه کنید که علاوه بر کنکور، سوابق تحصیلی و امتحانات نهایی نقش بسیار پررنگی در آینده تحصیلی افراد دارد. به همین دلیل، برنامهدرسی به گونهای باید طراحی شود که تمام این مسائل را پوشش دهد.
عواملی که میتوانند مسیر موفقیت را هموارتر کند عبارتند از محیط مناسب مطالعه، حمایت خانواده، استفاده از منابع آموزشی استاندارد و اصلاح مداوم برنامه. مهمترین نکته این است که برنامه طراحی شده باید متناسب با شرایط واقعی دانشآموزان باشد.
در نهایت، هیچ دانشآموز داوطلبی از همان ابتدای مسیر با ساعت مطالعه بالا یا تسلط کامل بر روی مباحث شروع نکرده است؛ بلکه استمرار، نظم و اجرای صحیح برنامه در طول زمان است که موجب موفقیت افراد میشود.
دیدگاهتان را بنویسید